Artikelen

In het Nederlands Dagblad van 4 juni 2025 reageerde ik op het boek van
Stefan Paas, De weg van vrede. Een rondleiding door het christelijk geloof (KokBoekencentrum, Utrecht, 2025):

Een bleke rol voor de persoon van Jezus op de weg van vrede.
Hoe belangrijk is Hij echt?

Stefan Paas schetst in zijn boek De weg van vrede uiteindelijk toch
een wat bleke rol van de persoon van Jezus, zegt theoloog Henk ten Brinke,
die het boek ook ‘aanstekelijk’ en een welkome aanvulling op veel
traditionele, orthodoxe theologie vindt.

Een handvol koren is een Bijbels dagboek dat wordt uitgegeven door de GZB.
Voor het jaar 2024 (11 – 24 augustus) schreef ik acht meditaties over de Bedevaartspsalmen 120 – 134. 

Ik gebruikte hierbij de Herziene Statenvertaling.

In het Nederlands Dagblad van 24 juni 2024 reageerde ik op een interview met Klaas Harink, afscheidnemend directeur van Verre Naasten (een landelijke mission-organisatie die kerken in Nederland ondersteunt bij de uitvoering van hun mission-werk in binnen- en buitenland):

Verwar zending en assistentie niet. Je kunt mensen wel op gelijkwaardige gronden uitzenden.

Verwar zending niet met ontwikkelingshulp, of met oecumenische
assistentie. Henk ten Brinke bepleit een helder gebruik van begrippen als
wederkerigheid en gelijkwaardigheid.

Een ingezonden stuk in het Nederlands Dagblad van 8 juli 2023 over de vraag of het slavernijverleden vandaag nog als onze schuld moet worden beschouwd:

Is het slavernijverleden onze schuld? Het kan nog erger, dat hun schuld zich bij de onze optelt.

Alleen als je afstand neemt van de zonden van je voorouders, heb je geen deel meer aan hun schuld, leert de Bijbel volgens theoloog Henk ten Brinke.

Voor de Bijbel met bijdragen over geloof, cultuur en wetenschap (ook wel de ‘Wetenschapsbijbel’ genoemd), een uitgave van het Nederlands-Vlaams Bijbelgenootschap (2022), schreef ik twee topics, ‘Collectieve verantwoordelijkheid’ (bij Numeri 16.27-33) en ‘Erfzonde?’ (bij Romeinen 5.12-21).

Met toestemming van de uitgever publiceer ik de beide topics hier:

‘Péché Originel et science moderne. Une critique du livre « La croix est-elle la réponse au péché d’Adam ? »’

Critique de Roger Lefèbre, La croix est-elle la réponse au péché d’Adam? Exploration théologique (Science & Foi, Lille, 2020).

Publiée le 21 janvier 2021 au site Science & Foi de l’association Science et Foi Chrétienne dont l’objectif est de développer la réflexion concernant les rapports entre la science et la foi chrétienne.

Avec 91 commentaires (la situation au 4 août 2026).

Henk ten Brinke, ‘”We all were that one man.” Augustin on the origin of souls and our bond with Adam’, Augustiniana 70(1) (2020), 49-66

A report on a key aspect of my research into Augustine’s doctrine of original sin (as part of my PhD research into the doctrine of original sin):

Augustine’s view on the doctrine of original sin is closely informed by his view on the origin of souls. He held that all people were present in Adam when he sinned and, since in Augustine’s view sin is in the first place a matter of the human soul, the question is the following: how/in what way were all human souls in Adam when he sinned? And how does Augustine’s answer to that question relate to Plotinus’s doctrine of the pretemporal fall of the pre-existent soul?

In De Reformatie jaargang 89 nummer 22 (8 augustus 2014), een themanummer over ‘Ouderling anno 2014’, schreef ik een artikel ‘Pastoraat, gemeente en ouderling’ (blz. 476-478):

Zoals meer gemeenten heeft de GKv Rotterdam-Centrum te maken gehad met een structureel tekort aan ouderlingen. Dat was voor ons aanleiding tot een bezinning: kunnen we het pastoraat en het ouderlingschap anders organiseren? Ook los van deze praktische aanleiding vonden we die bezinning nodig: doen we met de bestaande aanpak voldoende recht aan het gegeven dat het pastoraat in de eerste plaats iets van de hele gemeente is?

Voor wie is de kerk er eigenlijk?

Nederlands Dagblad , 25 maart 2013

Waarvoor is de kerk er eigenlijk? Robert Doornenbal verwoordt een gangbaar antwoord: de kerk is er om deel te nemen aan Gods missie; de kerk is gezonden in Gods wereld (ND 22 maart 2013). Maar de kerk is er niet in de eerste plaats voor mensen buiten de kerk.

Eind december 2010 vond de jaarlijkse jongerenontmoeting van Taizé plaats in Rotterdam. In verband daarmee schreef ik op 24 december 2010 een opiniebijdrage in het Nederlands Dagblad:

Taizé, Kerst en het kruis

Geweldig dat zoveel jongeren uit heel Europa het verlangen van de Taizébeweging naar verzoening en vertrouwen delen, en daarvoor de komende dagen naar Rotterdam komen. Maar verzoening heeft niet alleen met liefde, maar ook met recht en oordeel te maken.

Het Nederlands Dagblad vroeg me om een leesimpressie van de door die krant opnieuw uitgegeven klassieker van J.G. Woelderink, De gevaren van de doperse geestesstroming (1941), bewerkt en ingeleid door Hans Maris (5e, bewerkte editie 2009).

Wat riep het boek bij mij op? Verbazing. Herkenning. En begrip.

‘Hoe gevaarlijk is de doperse geestesstroming?’
(Nederlands Dagblad 19 maart 2010)

Een recensie van
Hans van der Lee, Volg jij Mij. Hoe je groeit in radicaal discipelschap
(Ark Boeken, Amsterdam, 2005)
in De Reformatie jaargang 81, nummer 40 (4 juli 2006), blz. 713-714

Wil je niet weten hoeveel energie jij verbruikt, in vergelijking met bewoners van Derde Wereldlanden? Wil jij niet de vraag onder ogen zien of jouw huis ook zonder die verbouwing best voldoet als onderdak – en je de kosten van de verbouwing beter elders kunt investeren? Wil jij niet weten wat ‘Jezus volgen’ zou kunnen betekenen voor jouw omgang met materiële zaken? Dan moet je niet het boek van Hans van der Lee lezen, Volg jij Mij.

In De Reformatie jaargang 81 (2005-2006), de nummers 12-14, schreef ik een serie van drie artikelen n.a.v. de bestseller van Rick Warren, Doelgericht leven. Waarvoor leef ik eigenlijk hier op aarde? (Nederlandse vertaling 2003):

  1. Denken in doelen (nr. 12, blz. 212-214)
  2. Het voordeel van een christelijk leven (nr. 13, blz. 233-235)
  3. Kruisgericht leven (nr. 14, blz. 252-254)

De nummers kunnen worden gedownload via het archief van De Reformatie.

In De Reformatie jaargang 74 (1998-1999), de nummers 30-32, schreef ik een serie van drie artikelen over de doop. De aanleiding was een gemeenteschets over de doop, geschreven door prof. Jakob van Bruggen, uitgegeven door verschillende Bijbelstudiebonden. Op de achtergrond van die schets stond het boek van Jakob van Bruggen, Het diepe water van de doop (Kok, Kampen, 1997). In het derde artikel combineerde ik dat met een bespreking van L. Floor, De doop met de Heilige Geest (Kok-Voorhoeve, Kampen, 1998 [(2e , ongewijzigde druk; 1e druk 1982]).

  1. Hoe gewoon is de doop? (nr. 30, blz. 660-661)
  2. De doop: gewassen of verdronken worden? (nr. 31, blz. 678-681)
  3. De ‘doop’ met de Heilige Geest(nr. 32, blz. 700-703)

Prof. Van Bruggen reageerde op mijn tweede artikel. Ook dat artikel, en mijn antwoord daarop, verschenen in de 74e jaargang van De Reformatie:

  • J. van Bruggen, ‘Ondergedompeld in water’ (nr. 39, blz. 861-862)
  • H. ten Brinke, ‘Doop en spiritualiteit’ (nr. 41, blz. 896-899)

Alle nummers kunnen worden gedownload via het archief van De Reformatie.

In De Reformatie jaargang 65 nummer 17 (27 januari 1990), blz. 371-373 besprak ik een boek van C. Graafland [† 2004], Kinderen van één moeder. Calvijns visie op de kerk volgens zijn Institutie (Kok, Kampen, 1989): ‘Was Calvijn een Gereformeerde Bonder?’

Dr. C. Graafland, [destijds] hoogleraar vanwege de Gereformeerde Bond te Utrecht, schreef een boek over Calvijns visie op de kerk. Het is een helder geschreven overzicht geworden van wat Calvijn schrijft in de eerste hoofdstukken van het vierde boek van zijn Institutie. Het blijft niet bij een beschrijving van Calvijns inzichten. Vanuit de visie van Calvijn zoekt de auteur nadrukkelijk de aktualiteit van het Samen-op-Weg tijdperk: hoe moet het gereformeerde karakter van de kerk eruit zien?